تبلیغات
بلاغُ المبین - عید نوروز را بهتر بشناسیم...

بلاغُ المبین

...عید نوروز را بهتر بشناسیم...

یـــا مُقَلِّبَ القُلُوبِ وَ الاَبصَـــارِ
یَـــا مُدَبِّرَ الَّیلِ وَ النَّهَـــارِ
یَـــا مُحَوِّلَ الحَولِ وَ الاَحـــوَال
حَـــوِّل حَالَنَا اِلَی اَحسَنِ الحَـــال
عید نوروز را بهتر بشناسیم

     عید در لغت...

     عید از مادۀ عَود به معنای بازگشت است و به گفته راغب اصفهانی در صفحۀ 364 مفردات الفاظ قرآن، عید به معنای  بازگشت مکرّر می باشد و به روزهای سرور و شادی نیز گفته می شود.(1)

     اِبن منصور در لسانُ العَرب عید را این گونه معنا کرده و می نویسد: « سُمِّیَ العَیدُ عَیداً لِاَنَّهُ یَعُودُ کُلِّ سَنَةٍ بِفَرَحٍ مُجَدَّدٍ، یعنی: عید را عید نامیده اند، زیرا هر سال با شادی تازه ای باز می گردد. »(2)

     عید در اصطلاح دینی...

     عید در اصطلاح دینی به معنای بازگشت انسان به سوی خداوند و بازگشت نعمت و رحمت ویژۀ خداوند به سوی بشر است که این برترین سرور و شادمانی را به همراه دارد. مرحوم آیتُ الله میرزا جواد آقا ملکی تبریزی(ره) در تعریف عید می نویسد: « عید عبارت است از زمانی که خداوند متعال از میان روزها انتخاب فرموده تا رحمت، عنایت و انعام خود را بر بندگانش نازل فرماید، تا آنان برای دریافت خلعت ها، جوائز و عطایای حقّ تعالی جمع شوند. »(3)

     عید را عید نامیده اند چون خداوند متعال با رحمتش به سوی بنده متوجّه می گردد و بنده نیز با اطاعتش به سوی پروردگارش باز می گردد. پس مهمترین شرافت و عظمت عید در اسلام به سبب این دو نعمت بزرگ است که نصیب بندگان خدا می شود، یعنی نزدیک شدن انسان به پروردگار و انعام ویژۀ خداوند به انسان.


     نوروز در لغت...

    نوروز در بیشتر فرهنگ نامه های فارسی و نَیرُوز در بیشتر لغت نامه های عربی به معنای روز نو و جدید تفسیر و معنی شده است و آن را منطبق بر اوّل فروردین دانسته اند. المُقری در المِصباحُ المُنیر می نویسد: « اَلنَیرُوزُ بِفَتحِ الفَاءِ وَالنَوروزُ لُغَةً وَ هُوَ مُعَرَّبٌ وَ هُوَ اَوَّلُ السَّنَةِ لَکِنَّهُ عِندَ الفُرُسِ عِندَ نُزُولِ الشَّمسِ اَوَّلَ الحَملِ، یعنی: نَیروز به فتح (ن) و به لغتی نوروز لفظ فارسی است که در لغت عرب وارد شده و نزد ایرانیان نوروز روز اول سال یعنی روز ورود خورشید به بُرج حمل است. »(4)

     طُرَیحی در مجمعُ البحرَین می نویسد: « اَلنَیرُوزُ اَلاِعتِدَالُ الرَّبِیعِیُّ وَالمِهرِجَانُ وَقتَ اِنتِهَاءِ الشَّمسِ اِلَی المِیزَانِ وَ هُوَ الاِعتِدَالُ الخَرِیفِیُّ، اَعنِی یَستَوی فِیهِ الَّیلُ وَالنَّهَارُ کَذَا نَقلاً عَن اَهلِ التَّحقِیقِ. یعنی: نَیروز همانگونه که از اهل تحقیق نقل شده است یعنی اعتدال بهاری و مهرجان وقت انتهاء خورشید به بُرج میزان و آن اعتدال پائیزی است، یعنی ایامی که شب و روز مساوی می شود. »(5)


     نوروز در روایات و اصطلاح دینی...

     روایاتی که در مورد عید نوروز و اَعمال این روز وارد شده و وجود دارد دالّ بر جایگاه عید نوروز در متون دینی و شریعت اسلامی دارد، از جمله روایت معروف مُعَلَّی بنِ خُنَیس از امام صادق(ع) که در آن به آداب و اَعمال عید نوروز اشاره شده است که البته به جهت طولانی بودن روایت از ذکر آن صَرف نظر کرده و در این زمینه به چند روایت دیگر اشاره می کنیم، به امید این که مفیدِ فایده باشد.

     1 - مرحوم شیخ صدوق(ره) در مَن لا یَحضُرُهُ الفَقِیه می نویسد: « اُتِیَ عَلِیٌّ(ع) بِهَدِیَّةِ النَّیرُوزِ فَقَالَ: مَا هَذَا؟! قَالُوا: یَا اَمِیرَ المُؤمِنِینَ اَلیَومُ النَّیرُوزِ، فَقَالَ: اِصنَعُوا لَنَا کُلَّ یَومٍ نَیرُزاً، یعنی: برای علی(ع) هدیۀ نوروز آوردند. فرمود: این چیست؟! گفتند: ای امیر مؤمنان امروز نوروز است، حضرت فرمود: هر روز ما را نوروز سازید. »(6)

     2 - مرحوم شیخ صدوق(ره) در دعائمُ الاسلام می نویسد: « رُوِیَ اَنَّهُ(ع) قالَ: نَیرُوزُنَا کُلُّ یَومٍ، روایت شده از حضرت علی(ع) که فرمود: نوروز ما هر روز است. »(7)

     3 - در روایتی از نُعمان بن محمد تمیمی نقل شده که: « عَنهُ (ع) اَنَّهُ اَهدِیَ اِلَیهِ فَالُوذَجَ فَقال: مَا هَذَا؟! قالُوا: یَومش نَیرُوزٍ، قالَ: فَنَیرُوزاً اِن قَدِرتُم کُلَّ یَومٍ ( یَعنِی تَهادُوا وَ تَواصَلُوا فِی اللهِ )، یعنی: برای حضرت علی(ع9 فالوده هدیه آوردند، حضرت فرمود: این چیست؟! گفتند: امروز نوروز است. فرمود: اگر می توانید هر روز را نوروز سازید ( یعنی: بخاطر خدا به یکدیگر هدیه بدهید و به دیدار یکدیگر بروید). »(8)

 
منابع

1 - مفردات راغب اصفهانی، صفحۀ 364.
2 - لسانُ العَرب ابن منصور، جلد 3، صفحۀ 319.
3 - مراقبات مرحوم ملکی تبریزی، صفحۀ 167.
4 - مصباحُ المُنیر، جلد 2، صفحۀ 304، مادۀ نَرَز.
5 - مَمجمَعُ البَحرین طُرَیحی، جلد 4، صفحۀ 38، مادۀ نَرَز.
6 - وسائلُ الشیعۀ، جلد 12، صفحۀ 213.
7 - دعائِمُ الاسلام، جلد 2، صفحۀ 326.
8 - بحارُ الانوار، جلد 66، صفحۀ 323.


+نوشته شده در سه شنبه 3 فروردین 1395 ساعت05:15 ق.ظ توسط "خلیل" | نظرات |